Παλμός του ΑΝΣ
Στο επίπεδο των επιμέρους τμημάτων του σώματος, σύμφωνα με τον Reich, η αυξημένη συμπαθητικοτονία μπορεί να εκδηλωθεί σε χρόνια αυξημένη ένταση των σκελετικών μυών. [Ο Reich μίλησε για την τμηματική δομή του σώματος και το χώρισε σε επτά τμήματα (ή επίπεδα)].
Ο άνθρωπος κατά βάση, είναι το ίδιο δομημένος τμηματικά όπως είναι και ένα σκουλήκι. "Η ακαμψία των μυών είναι η σωματική πλευρά της διαδικασίας της αναστολής και η βάση για την συνεχιζόμενη ύπαρξή της. Δεν είναι θέμα επιμέρους μυών που γίνονται σπαστικοί (αποκτούν σπαστικότητα) αλλά μυϊκών ομάδων που σχηματίζουν μια λειτουργική μονάδα από νευροφυτική (αυτόνομη) άποψη." [1]
Οι υγιείς μύες παρουσιάζουν καλό τόνο, χωρίς να είναι ούτε πλαδαροί ούτε σε ένταση. Το δέρμα που καλύπτει αυτούς τους μυς είναι ζεστό και ρόδινο, οι αρθρώσεις ευκίνητες, η κίνηση ομαλή και ρευστή. Αλλά στους περισσότερους από μας, υπάρχει μόνιμη ένταση, ιδιαίτερα στην περιοχή του αυχένα-ωμοπλάτης. Οι μύες είναι σκληροί, το δέρμα κρύο, οι αρθρώσεις κάνουν κρακ στην κίνηση και κάποιες φορές οι μύες έχουν μικρούς σκληρούς κόμπους. Επιπλέον, οι μύες της πλάτης είναι συχνά σε ένταση, ιδιαίτερα στην οσφυϊκή χώρα. Οι υποκειμενικές αισθήσεις μπορεί να εκτείνονται από ένα αίσθημα ακαμψίας σ’ αυτή την περιοχή ως μια οδυνηρή σύσπαση, μέχρι και εξουθενωτικό πόνο στην πλάτη.
Στην ορθόδοξη ιατρική, η γένεση της μυϊκής έντασης δεν έχει κατανοηθεί πλήρως ακόμη. Μάλλον θεωρείται ως κάτι δεδομένο. Οι ορθοπεδικοί χειρουργοί, συχνά υποθέτουν μηχανική βλάβη στη σπονδυλική στήλη. Σε αντίθεση, οι ακτινογραφίες της σπονδυλικής στήλης δεν συνάδουν με την ένταση του πόνου. Ο πόνος υπόκειται επίσης σε διακυμάνσεις, ενώ οι αλλαγές στη σπονδυλική στήλη παραμένουν σταθερές. Όλα αυτά υποδεικνύουν ότι στην ένταση του πόνου, παίζουν κάποιο ρόλο ψυχο-αυτόνομες διαδικασίες. [2]
Είναι γνωστό ότι η χαλάρωση, η θερμότητα και το μασάζ, διαλύουν εν μέρει την ένταση και απαλύνουν τα συμπτώματα προσωρινά αλλά όχι μόνιμα. Έτσι, η θεραπεία δεν αντιμετωπίζει την αιτία. Μόνο μια βαθύτερη επιστροφή της βασικής αυτόνομης ρύθμισης μπορεί να διαλύσει το χρόνιο μυϊκό μπλοκάρισμα.
Με βάση την έννοια της χρόνιας συμπαθητικοτονίας, μπορούμε να δούμε πώς το σώμα μπαίνει στην ετοιμότητα για μάχη ή φυγή (fight or flight), από εξωτερικό στρες. Αυτό περιλαμβάνει και την προπαρασκευαστική αύξηση της μυϊκής έντασης. Αν η προβλεπόμενη δράση –μάχη ή φυγή– δεν πάρει σάρκα και οστά, αλλά το εξωτερικό στρες παραμείνει, οι μύες θα παραμείνουν χρόνια σ’ αυτή την ένταση. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η ένταση που δημιουργείται στην παιδική ηλικία: αν οι εκρήξεις θυμού του παιδιού είναι σε χρόνια καταστολή από το ξύλο που δίνουν οι γονείς, η αρχική παρόρμηση για επίθεση, μεταφέρεται στους μύες της ωμοπλάτης, οι οποίοι μπαίνουν σε ένταση. Αλλά ταυτόχρονα, μια αντίθετη παρόρμηση ("πολύ επικίνδυνο") σταματά την κίνηση, έτσι ώστε η παρόρμηση και η αντι-παρόρμηση μπλοκάρονται μέσα στο μυ, κάποιες φορές για μια ολόκληρη ζωή.
Ανάλογα με το βαθμό της πίεσης, η ένταση μπορεί να προκαλέσει ισχυρό ακτινωτό πόνο πάνω σε ένα νεύρο. Στην πρακτική του άσκηση, ο Heike S. Buhl, βρίσκει πάντα μεγάλη ένταση στην περιοχή του αυχένα σε ασθενείς που υποφέρουν από πονοκεφάλους. Πιθανές συνέπειες είναι επίσης το αυχενικό σύνδρομο και το οσφυϊκό σύνδρομο. Αυτά μπορεί να πυροδοτούνται ή να επιδεινώνονται από μηχανική πίεση στους μύες (δακτυλογράφηση, πλέξιμο, παίξιμο πιάνου, σήκωμα βαριών αντικειμένων).
Χαρακτηρολογικά στοιχεία των πασχόντων
Ας δούμε τώρα τα ψυχολογικά στοιχεία που μπορεί να εκφράζονται μέσω της έντασης στους μύες του αυχένα, ωμοπλάτης και πλάτης. Ο αυχένας είναι σύμβολο ισχυρής θέλησης και αγώνα για ισχύ. Ο θυμός και η ανυπακοή συγκρατούνται μέσα στους μύες του πίσω μέρους και των πλαϊνών μερών του αυχένα. Ένα άλλο στοιχείο είναι ο φόβος. Επιπλέον, το μπλοκάρισμα στο λαιμό εμποδίζει τη ροή της ενέργειας και επομένως τη σύνδεση ανάμεσα στο κεφάλι και το σώμα, μεταξύ νόησης και συναισθημάτων. Έτσι, οι άνθρωποι με πολύ τεταμένους αυχενικούς μύες, είναι συχνά πολύ ορθολογιστές με γενική δυσκολία να δείξουν τα συναισθήματά τους.
Η ένταση στους ώμους μπορεί να υποδηλώνει διαφορετικά συναισθηματικά στοιχεία. Οι ανασηκωμένοι ώμοι μάλλον παραπέμπουν σε μια αγχώδη έκφραση και οι χαμηλωμένοι, σε γενική καταστολή των συναισθημάτων. Οι κυρτωμένοι ώμοι κρύβουν το ευάλωτο μπροστινό μέρος του σώματος και στις γυναίκες, το στήθος. Οι κινήσεις ξύλου συχνά συγκρατούνται μέσα στους μυς των ώμων. Η ένταση στην περιοχή ανάμεσα στις ωμοπλάτες, συχνά πηγάζει από συγκρατημένο κλάμα, πιθανώς σε σχέση με την επιθυμία να πας με μεγάλη λαχτάρα προς κάτι ή κάποιον.
Υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στο μυϊκό "κράτημα" (συγκράτηση) και το "κράτημα" στο συναισθηματικό επίπεδο. Μια ακίνητη σπονδυλική στήλη, μπορεί να είναι ένδειξη ψυχικής ακινησίας και έλλειψης ευκαμψίας. Καθρεφτίζει μια εσωτερική κατάσταση που χρειάζεται "στήριγμα". Η επιθετικότητα, κυρίως οι παρορμήσεις να κλωτσήσεις, συχνά καταστέλλονται στο κάτω μέρος της πλάτης. Επιπλέον, η πλάτη συμβολίζει τη στήριξη στη ζωή: η έλλειψη απαραίτητης "υποστήριξης", καταλήγει σε πόνο στην πλάτη. Ο φόβος της μαλθακότητας και παράδοσης, οδηγεί σε ένταση στην οσφυϊκή περιοχή: η κοίλη πλάτη μειώνει την κινητικότητα της πυέλου και μαζί μ’ αυτό, τη βίωση σεξουαλικής ευχαρίστησης.
Τεχνικές της σωματικής ψυχοθεραπείας για να ενισχυθεί η υγιής λειτουργία του οργανισμού
Οι μύες στην περιοχή του αυχένα μπορούν εύκολα να δουλευτούν με μασάζ.
Επίσης, είναι δυνατή η εκούσια σύσπαση, πιέζοντας το κεφάλι προς τα πίσω στο στρώμα ή αυξάνοντας την ένταση με την έκφραση της ανυπακοής. Η στάση της κεφαλιού μπορεί να εκφραστεί σε υπερβολικό βαθμό, όπως για παράδειγμα, σα να σ’ έχουν αρπάξει από το λαιμό ή την επονομαζόμενη μαρτυρική στάση, με τον αυχένα σε υπερ-έκταση. Περαιτέρω τεχνικές κινητοποίησης είναι η κίνηση του αυχένα όπως όταν λες "όχι" ή τέντωμα του αυχένα.
Και εδώ, ο ασθενής πρέπει να αισθάνεται συνειδητά τους σφιγμένους μύες και τις κατασταλμένες παρορμήσεις και να μάθει να επιτρέπει την συγκρατημένη έκφραση συναισθήματος και κίνησης. Μπορεί να εμφανιστεί άγχος, ανυπακοή, πείσμα, θυμός και κλάμα.
Η διαδικασία στην περιοχή των ώμων και χεριών είναι παρόμοια. Εκτός από παθητικές τεχνικές, η κινητοποίηση των μυών των ώμων μπορεί να επιτευχθεί για παράδειγμα, με χτύπημα με τα μπράτσα, σφίξιμο με τα χέρια ή επέκταση με τα μπράτσα. Αυτό μπορεί να πυροδοτήσει ακούσια τη συναισθηματική έκφραση του θυμού ή της μεγάλης λαχτάρας.
Στην περιοχή χαμηλά της πλάτης, εκτελούνται ασκήσεις σύσπασης/χαλάρωσης πέρα από το μασάζ και την πίεση στις εσοχές των μυών. Οι μύες σ’ αυτή την περιοχή μπορούν επίσης να ενεργοποιηθούν εύκολα κλωτσώντας δυνατά στο στρώμα με τα πόδια. Εδώ μπορεί να εμφανιστούν αισθήματα θυμού αλλά και μαλθακότητας και ευχαρίστησης. Και πάλι, στην πορεία διαλύεται η χρόνια ένταση και αντικαθίσταται από μια αίσθηση ροής στην πυελική χώρα και στα πόδια.
Μέσω όλων αυτών των τεχνικών κινητοποίησης για τον αυχένα, τους ώμους και την πλάτη, ο παλμός του ΑΝΣ διεγείρεται για μία ακόμα φορά μέσω της ενεργοποίησης των μυών: οι μύες χαλαρώνουν, απαλλάσσονται από τον πόνο, τροφοδοτούνται πλούσια με αίμα, εμφανίζονται αισθήσεις ροής και τα ευχάριστα συναισθήματα γίνονται πιο έντονα αισθητά. Επιπλέον, μπορεί να προκύψει μια εντελώς διαφορετική αντίληψη των χεριών και των ποδιών, προκαλώντας μια μακροχρόνια ενόχληση με κρύα άκρα που θα δώσει τη θέση της σε μια αίσθηση ζεστών χεριών και ποδιών.
[1] Reich Function of the Orgasm Σελ. 269
Όροι και Προϋποθέσεις Αναδημοσίευσης Περιεχομένου
Συγγραφέας άρθρου: Παναγιώτα Δ. Κυπραίου Ψυχολόγος Υγείας (MSc) - Σωματική & Gestalt Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) - Επόπτρια Σωματικής Ψυχοθεραπείας - Συντονίστρια Σχολών Γονέων https://www.psychotherapeia.net.gr
Πηγές
ADER, R.: Effects of Early Experience and Differential Housing on Behaviour and Susceptibility to Gastric Erosions in the Rat. J. Comp. Physiol. Psychol. 6O, 233, 1965
ALEXANDER, F.: Psychosomat. Medizin, De Gruyter Berlin 1951
BAKER, Elsworth F. Man in the Trap. New York: Avon, 1974
CANNON, Walter B.: The Wisdom of the Body. N.Y. Norton 1932W
DAVIS, Will: Points and Positions, Energie und Charakter 4/1991
DAVIS, Will: Arbeit mit dem Instroke, Ströme Rundbrief 2/1988
DEKKER, E. und GROEN, J.J.: Reproducible Psychogenic Attacks of Asthma Bronchiale. J. Psychosom. Res. 1,58,1956
DEW, Robert A.: The Biopathic Diathesis. Journal of Orgonomy 2-4, 6-8,1O,12
FORSSMANN, W.G. und HEYM,Chr.:Grundriß der Neuroanatomie. Springer 1975.
HEIKE S. Buhl, M.D.: AUTONOMIC NERVOUS SYSTEM AND ENERGETIC MEDICINE – Bioenergetic and Psychosomatic Causes for Health and Illness, 2001. http://www.orgone.org/articles/ax2001buhl-a.htm (ανακτήθηκε από το διαδίκτυο στις 30/5/2004).
HOLLWICH, Fritz: Augenheilkunde. Thieme Stuttgart 1979.
KELLEY, Charles: New Techniques in Vision Improvement. The Radix Institute Press.
LASSEK, H.: ZDN Bd. I 1. Halbbd. (Dokumentation der besonderen Therapierichtungen und natürlichen Heilweisen in Europa). VGM Lüneburg 1991.
LOWEN, Alexander: Bio-Energetik. rororo Tb. 1983
MITSCHERLICH, A.: Bemerkungen zum klinischärztlichen Allergieproblem. Hippokr. 21, 15,195O
NAVARRO, Frederico: Die sieben Stufen der Gesundheit, Bd. 1 und 2. Nexus 1986 und 1988.
NETTER Frank H.: The Ciba Collection of Medical Illustrations Vol 1, Ciba 1977
PIERRAKOS, J.: Core Energetik.Synthesis 1987
REICH, Wilhelm: The Bioelectrical Investigation of Sexuality and Anxiety; Farrar, Straus & Giroux, NY 1982.
REICH, Wilhelm: The Discovery of the Orgone, Vol. 1: The Function of the Orgasm, Farrar, Straus & Giroux, NY 1967.
REICH, Wilhelm: The Discovery of the Orgone, Vol. 2: The Cancer Biopathy.
SCHIFFTER, R.: Neurologie des vegetativen Systems. Springer 1985
SIEGENTHALER, W.: Klinische Pathophysiologie. Thieme Stuttgart N.Y. 1979
SCHMIDT, R.F. und THEWS,G.: Physiologie des Menschen. Springer 1977
UEXKÜLL, Th. v.: Lehrbuch der Psychosom. Med.. Urban u. Schwarzenberg, 1981
van MONTFRANS, G.A., et al.: Brit. Med. J. 1990, 300, 1368
WOLF, S. und Wolf, H.G.: An Experimental Study of Man and his Stomach (1943,1947) in: Human Gastric Function, Oxford Univ. Press London 2.Aufl.
