Στην παραδοσιακή ιατρική, συχνά αντιμετωπίζουμε την ασθένεια θεωρώντας ότι το σύμπτωμα αναπτύσσεται απροσδόκητα, σε ένα, κατά τα άλλα, υγιές σώμα. Ο γιατρός γίνεται ένας βιο-τεχνικός που διορθώνει τη βλάβη.
Η αντίληψη του Reich είναι ότι η ασθένεια αναπτύσσεται όταν διαταράσσεται ο φυσικός παλμός ολόκληρου του οργανισμού. Στη δική μας αντίληψη, είναι ολόκληρο το άτομο που νοσεί, όχι μόνο ένα τμήμα του.
Αυτό δε σημαίνει ότι η ορθόδοξη ιατρική δεν έχει αξία, αλλά η αξία της εξαρτάται από συγκεκριμένες συνθήκες. Σε πολλές ασθένειες, η ορθόδοξη ιατρική δεν μπορεί να δώσει μια έγκυρη εξήγηση σχετικά με το γιατί και από πού δημιουργήθηκαν. Αυτό φαίνεται στο γεγονός ότι σ’ αυτές τις ασθένειες αποδίδονται όροι όπως, "ενδογενής", "αγνώστου αιτιολογίας" κ.λ.π.
Βιοπάθεια: Η διαταραχή του φυσικού παλμού του οργανισμού
Στην αντίληψη του Reich, η ασθένεια αναπτύσσεται ό,ποτε διαταράσσεται ο φυσικός παλμός ολόκληρου του οργανισμού και αποκαλεί αυτή τη διαδικασία που επηρεάζει τις αυτόνομες ζωτικές δομές, "βιοπάθεια". Έτσι, βιοπάθεια είναι μια βασική δυσλειτουργία του ΑΝΣ. Στην αρχή, είναι ένα καθαρά λειτουργικό ελάττωμα που αφορά ολόκληρο το σώμα. Όταν όμως προχωρήσει, μπορεί αργότερα να εκδηλωθεί μορφολογικά σε ποικίλα σύνδρομα. Πολύ προχωρημένες διαδικασίες μπορεί να προκαλέσουν μέχρι και καρκίνο.
"Η βιοπάθεια μπορεί να καταλήξει σε ένα καρκίνωμα, αλλά επίσης σε στηθάγχη, άσθμα, καρδιοαγγειακή υπέρταση, επιληψία, κατατονία, παρανοϊκή σχιζοφρένεια, νεύρωση άγχους, σκλήρυνση κατά πλάκας, χρόνιο αλκοολισμό κ.ο.κ." [1]
Έτσι, τα ατυχήματα και οι τυπικές μολυσματικές ασθένειες δε σχετίζονται με μια κατάσταση βιοπάθειας, αφού δε βασίζονται σε ανωμαλίες των αυτόνομων ζωτικών δομών. Είναι περιορισμένες και βλάπτουν το βιολογικό παλμό δευτερογενώς μόνο. Στην περίπτωση διαταραχής του παλμού, η βιοπάθεια "μπορεί να πάρει τη μορφή μιας συναισθηματικής διαταραχής της ψυχολογικής συσκευής, δηλ. νεύρωση ή ψύχωση. Αλλά μπορεί επίσης να επιδράσει άμεσα στη λειτουργία των οργάνων και να καταλήξει σε σωματική ασθένεια." [2] Εδώ, η λειτουργική διαταραχή του παλμού προηγείται της οργανικής εκδήλωσης. Έτσι μπορεί να υπάρχουν ισχυρές γαστρικές συσπάσεις χωρίς ανιχνεύσιμη οργανική αιτία αρχικά, αλλά με το χρόνο να οδηγήσουν σε μορφολογικές μεταβολές στο όργανο. Μόνο τότε, η ασθένεια, με την παραδοσιακή έννοια, είναι δυνατό να ανιχνευτεί.
Η κατάσταση του εξασθενημένου παλμού του ΑΝΣ είναι στενά συνδεδεμένη με την εξασθενημένη ικανότητα για σεξουαλική αίσθηση. Τα εμπόδια στη διαδικασία βιο-σεξουαλικής διέγερσης, προκαλούν διαταραχές στη βιολογική λειτουργία. Η ικανότητα του οργανισμού να φορτίζεται και να εκφορτίζεται ενεργειακά, είναι μια βασική λειτουργία της ζωής, η οποία παρατηρείται κατά κύριο λόγο στη σεξουαλικότητα και στη δυνατότητα για εκφόρτιση μέσω του οργασμού. Η ποιότητα της σεξουαλικής ευχαρίστησης είναι λειτουργικά ταυτόσημη με την πλήρη ανταποκρισιμότητα του αυτόνομου συστήματος. Αν αυτή η ικανότητα περιοριστεί, για παράδειγμα, μέσα από καταπιεστική σεξουαλική εκπαίδευση κατά την παιδική ηλικία, μπορεί να οδηγήσει σε εξασθενημένο παλμό μέσω μιας μειωμένης δυνατότητας του οργανισμού να φορτίζεται και να εκφορτίζεται. Στο σεξουαλικό πλαίσιο, αυτό σημαίνει λιγότερη διέγερση και μειωμένη οργασμική ικανότητα. Αναφορικά με ολόκληρο τον οργανισμό, επιφέρει εξασθενημένο παλμό σαν βάση για βιοπάθεια.
Σύμφωνα με τον Reich, η βιοπάθεια ξεκινά πάντα με μια χρόνια επικράτηση συστολής και αναστολής της επέκτασης του ΑΝΣ. Στις κλινικές του μελέτες, ανακάλυψε ότι η χρόνια παραμονή ενός οργανισμού σε κατάσταση συμπαθητικοτονίας, όπου εξ ορισμού δεν μπορεί να λάβει χώρα κανένας περαιτέρω παλμός, γίνεται αντιληπτή υποκειμενικά σαν δυσάρεστη, σαν άγχος. Αυτή η κατάσταση, σύμφωνα με τον Reich, ισοδυναμεί με μια απόσυρση από τον κόσμο, όπως στον τρόμο. Όπως περιγράφηκε παραπάνω, με την "αμυντική συμπεριφορά", το δέρμα γίνεται ωχρό και κρύο, ο ρυθμός της καρδιάς αυξάνεται καθώς και η πίεση του αίματος, οι κόρες διαστέλλονται, οι σκελετικοί μύες παραλύουν ή είναι σε εξαιρετική ένταση.
Η παρασυμπαθητική προδιάθεση, από την άλλη μεριά, σύμφωνα με τον Reich, δίνει έμφαση στις ευχάριστες πλευρές της ζωής, στη "ροή προς τον κόσμο". Με την παρασυμπαθητική δραστηριότητα, το δέρμα είναι ζεστό και ροδαλό, ο καρδιακός παλμός είναι αργός και δυνατός, η πίεση του αίματος μειώνεται, οι κόρες είναι μικρές και οι μύες χαλαροί και κινητοποιείται η διεργασία της χώνεψης, όπως περιγράφεται παραπάνω με τη "συμπεριφορά της θρέψης".
Κατά την άποψη του Heike S. Buhl, αυτός ο ορισμός της βιοπάθειας, όπως περιγράφηκε αρχικά από τον Reich στη "Βιοηλεκτρική Διερεύνηση της Σεξουαλικότητας και του Άγχους", είναι ανεπαρκής. Η παρασυμπαθητική κατάσταση φαίνεται ως "καλή" και η συμπαθητική ως "κακή". Οποιοσδήποτε πέρασε κάποια κρίση άσθματος ή ημικρανίας, που και τα δύο χαρακτηρίζονται από μεγάλη παρασυμπαθητική επικράτηση, δεν θα συμφωνήσει μ’ αυτή την άποψη. Θα έχει βιώσει αυτές τις καταστάσεις ως δυσάρεστες, σαν να ήταν παγιδευμένος μέσα στον εαυτό του και γεμάτος από άγχος, που δεν είναι καθόλου μια ευχάριστη ροή προς τον κόσμο.
Αυτή η προφανής αντίφαση στα ευρήματα του Reich, μπορεί να διαλυθεί αν ξεχωρίσουμε την κατάσταση του φυσικού παλμού, με τον οργανισμό να διακυμαίνεται ανάμεσα στην παρασυμπαθητική/συμπαθητική δραστηριότητα ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή τις εξωτερικές ανάγκες, από την κατάσταση της χρόνιας εμμονής σε οποιοδήποτε από τα δύο άκρα. Υπάρχουν εξωτερικές συνθήκες που κάνουν καθ’ όλα επιθυμητή την ισχυρή συμπαθητική δραστηριότητα: μια γάτα που θέλει να πιάσει ένα ποντίκι, για παράδειγμα, θα έχει σίγουρα την προσοχή της στραμμένη προς τα έξω, δεν θα είναι καθόλου χαλαρή αλλά ούτε και δυσάρεστα συνεσταλμένη. Το ίδιο ισχύει και για έναν οδηγό αγώνων δρόμου κατά τη διάρκεια ενός αγώνα, ή για έναν επιστήμονα που κάνει μια συναρπαστική έρευνα. Μόλις αλλάξουν οι εξωτερικές συνθήκες, το αυτόνομο σύστημα θα μεταβεί αυτόματα σε παρασυμπαθητική κατάσταση: η γάτα κοιμάται μετά από το επιτυχημένο κυνήγι της, ο οδηγός αγώνων και ο επιστήμονας ανακτούν τις δυνάμεις τους και χαλαρώνουν. Διαχωρίζουμε αυτό το είδος φυσικού παλμού από τη χρόνια εμμονή σε οποιαδήποτε από τις δύο καταστάσεις.
Η χρόνια συμπαθητικοτονία, οδηγεί στις δυσάρεστες υποκειμενικές αισθήσεις όπως περιγράφηκε από τον Reich: το σώμα μπαίνει σε κάποιο είδος εσωτερικής ετοιμότητας για μάχη, πυροδοτούμενο από εξωτερικό ή εξωτερικό στρες ή άγχος. Αλλά αφού δεν υπάρχει ούτε μάχη ούτε λήξη συναγερμού, ο οργανισμός παγιδεύεται σ’ αυτή την κατάσταση. Ο παλμός, όπως περιγράφεται παραπάνω, δεν μπορεί πλέον να λάβει χώρα.
Η χρόνια εμμονή της παρασυμπαθητικής δραστηριότητας, ωστόσο, δεν είναι καλύτερη: ο οργανισμός είναι σε μια κατάσταση εξαιρετικής χαλάρωσης, επιφέροντας βαριά κούραση, υποτονικότητα και έλλειψη ενέργειας. Η δραστηριότητα της χώνεψης είναι υψηλή, προκαλώντας διάρροια ή στομαχικές κράμπες. Οι βρογχικοί μύες γίνονται σπαστικοί, προξενώντας την αίσθηση ότι δεν λαμβάνεται αρκετός αέρας, που σε ακραία κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε μια μοιραία κρίση άσθματος. Έτσι εδώ, αντί για ετοιμότητα για μάχη, έχουμε παραίτηση και οπισθοχώρηση, εσωτερική "παράδοση".
Κατά τον ίδιο τρόπο, ο παλμός μπορεί να μπλοκαριστεί σε οποιοδήποτε μέρος. Πιο σημαντικό από το σε ποια φάση (συμπαθητική ή παρασυμπαθητική) μπλοκαρίστηκε ο παλμός, είναι αυτό καθ’ αυτό το γεγονός ότι μπλοκαρίστηκε.
Στον πυρήνα τους, η συμπαθητική και παρασυμπαθητική δραστηριότητα, είναι λειτουργικά ταυτόσημες: η βάση και των δύο είναι η διεγερσιμότητα του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Και ο Reich αναφέρεται σ’ αυτό, προς το τέλος του βιβλίου του "Σεξουαλικότητα και Άγχος":
"Το νευροφυτικό (αυτόνομο) νευρικό σύστημα έχει την ικανότητα να συστέλλεται και να διαστέλλεται. Από τη μέση θέση της νευροφυτικής (αυτόνομης) ισορροπίας, είναι ικανό να κινείται με κατεύθυνση προς τον κόσμο (δηλ. να επεκτείνεται) ή να αποσύρεται μέσα στον εαυτό του (δηλ. να συστέλλεται). Μπορεί επίσης να ταλαντεύεται από την μία κατεύθυνση στην άλλη ή να παραμένει σταθερό σε μία από τις δύο ακραίες καταστάσεις. Με απλουστευμένους όρους, η κατάσταση της νευροφυτικής ισορροπίας (αυτόνομη ισορροπία) είναι αυτή όπου δεν έχουν καθιερωθεί ούτε καταστάσεις διαστολής ούτε καταστάσεις συστολής." [3]
Υπάρχει και μια άλλη αξιοσημείωτη ιδιαιτερότητα του ΑΝΣ: όχι μόνο μπορεί να ταλαντεύεται ρυθμικά μεταξύ συμπαθητικής και παρασυμπαθητικής προδιάθεσης, αλλά τα αντίστοιχα άκρα μπορούν επίσης να αναμειγνύονται το ένα στο άλλο. Μια ακραία και χρόνια συμπαθητικοτονία μπορεί να μετατραπεί σε μια ακραία και χρόνια παρασυμπαθητικοτονία και αντίστροφα. Αυτός είναι ο λόγος που σε καταστάσεις ακραίας συμπαθητικής δραστηριότητας, όπως η ταραχή πριν από εξετάσεις, μπορεί να εμφανιστεί διάρροια λόγω στρες (που στην πράξη υποδεικνύει ισχυρή παρασυμπαθητική διέγερση). Με τον ίδιο τρόπο, η μόνιμη ετοιμότητα για μάχη μπορεί να μετατραπεί σε παραίτηση, αλλά και η οπισθοχώρηση μπορεί να μετατραπεί σε ετοιμότητα για μάχη, κάτω από αυξημένο στρες. Αυτό ο μηχανισμός εξηγεί γιατί μια ασθένεια μπορεί να προκληθεί όχι μόνο από την εμμονή μιας χρόνιας κατάστασης αλλά και από ένα ακανόνιστο, ένα ασυντόνιστο πηγαινέλα μεταξύ των καταστάσεων συμπαθητικοτονίας και παρασυμπαθητικοτονίας.
Μια "υγιής ένταση" είναι καθοριστική για τη φυσική και ψυχολογική υγεία. Είναι απαραίτητη μια κατάσταση ισορροπίας μέσα στην οποία μπορεί να συνεχίζεται ανεμπόδιστα η ταλάντευση μεταξύ της συμπαθητικής και της παρασυμπαθητικής κατάστασης, από μία κεντραρισμένη θέση της αυτόνομης ισορροπίας. Δυστυχώς, λόγω στρες και αιτιών που σχετίζονται με τη σεξουαλική οικονομία, βρίσκουμε αντί αυτού, μια μετακίνηση από την ουδέτερη κατάσταση προς τη συμπαθητική, ώστε η χαλαρωτική λειτουργία της παρασυμπαθητικής ενέργειας δεν μπορεί να καρποφορήσει επαρκώς.
Ο Αμερικανός θεραπευτής Robert A. Dew, επισημαίνει ότι οι βιοπάθειες μπορεί να οδηγήσουν σε μη εντοπίσιμες αλλαγές στον οργανισμό σαν ολότητα, όπως υπέρταση, αρτηριοσκλήρυνση ή διαβήτη, αλλά επίσης μπορεί να εμφανιστούν με τη μορφή σαφώς ορισμένων οργανικών εκδηλώσεων, όπως πέτρες στη χολή ή πεπτικό έλκος. Ο Dew ανέπτυξε μια κατάταξη των βιοπαθειών κατά αύξουσα σειρά σοβαρότητας, με βάση τη μειωμένη ανταποκρισιμότητα του αυτόνομου συστήματος του οργανισμού [4].
Ακολουθώντας τον Reich, ο Dew βλέπει όλες τις ασθένειες κυρίως ως επακόλουθο συμπαθητικοτονίας, η οποία είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα του πολιτισμού μας. Για τον Dew, τα συμπαθητικά συμπτώματα είναι ο αγώνας του αυτόνομου συστήματος να απελευθερωθεί από τη λίμναση. Αν η ενέργεια δεν μπορεί να εκφορτιστεί ελεύθερα μέσω του παλμού, μπορεί να προκαλέσει διαφορετικά είδη "ρηγμάτων" (φάσεις επιδείνωσης της ασθένειας) στον οργανισμό. Αν ακόμα κι αυτά τα ρήγματα δεν μπορούν να συμβούν πια, ο οργανισμός αντιδρά με παραίτηση ή συστολή. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη, η επιδείνωση των ασθενειών μπορεί να αντιπροσωπεύει μια υποδεέστερη προσπάθεια του σώματος να διατηρήσει τουλάχιστον κάποιο είδος παλμού του ΑΝΣ. Είναι η καλύτερη δυνατή προσπάθεια κάτω από τις παρούσες συνθήκες.
Η ασθένεια λοιπόν δημιουργείται τη στιγμή που εμποδίζεται ή διακόπτεται ο παλμός.
[3] Reich Sexuality and Anxiety Σελ. 125
[4] Dew J. of Org. 2, No.2, S.166
Όροι και Προϋποθέσεις Αναδημοσίευσης Περιεχομένου
Συγγραφέας άρθρου: Παναγιώτα Δ. Κυπραίου Ψυχολόγος Υγείας (MSc) - Σωματική & Gestalt Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) - Επόπτρια Σωματικής Ψυχοθεραπείας - Συντονίστρια Σχολών Γονέων https://www.psychotherapeia.net.gr
Πηγές
ADER, R.: Effects of Early Experience and Differential Housing on Behaviour and Susceptibility to Gastric Erosions in the Rat. J. Comp. Physiol. Psychol. 6O, 233, 1965
ALEXANDER, F.: Psychosomat. Medizin, De Gruyter Berlin 1951
BAKER, Elsworth F. Man in the Trap. New York: Avon, 1974
CANNON, Walter B.: The Wisdom of the Body. N.Y. Norton 1932W
DAVIS, Will: Points and Positions, Energie und Charakter 4/1991
DAVIS, Will: Arbeit mit dem Instroke, Ströme Rundbrief 2/1988
DEKKER, E. und GROEN, J.J.: Reproducible Psychogenic Attacks of Asthma Bronchiale. J. Psychosom. Res. 1,58,1956
DEW, Robert A.: The Biopathic Diathesis. Journal of Orgonomy 2-4, 6-8,1O,12
FORSSMANN, W.G. und HEYM,Chr.:Grundriß der Neuroanatomie. Springer 1975.
HEIKE S. Buhl, M.D.: AUTONOMIC NERVOUS SYSTEM AND ENERGETIC MEDICINE – Bioenergetic and Psychosomatic Causes for Health and Illness, 2001. http://www.orgone.org/articles/ax2001buhl-a.htm (ανακτήθηκε από το διαδίκτυο στις 30/5/2004).
HOLLWICH, Fritz: Augenheilkunde. Thieme Stuttgart 1979.
KELLEY, Charles: New Techniques in Vision Improvement. The Radix Institute Press.
LASSEK, H.: ZDN Bd. I 1. Halbbd. (Dokumentation der besonderen Therapierichtungen und natürlichen Heilweisen in Europa). VGM Lüneburg 1991.
LOWEN, Alexander: Bio-Energetik. rororo Tb. 1983
MITSCHERLICH, A.: Bemerkungen zum klinischärztlichen Allergieproblem. Hippokr. 21, 15,195O
NAVARRO, Frederico: Die sieben Stufen der Gesundheit, Bd. 1 und 2. Nexus 1986 und 1988.
NETTER Frank H.: The Ciba Collection of Medical Illustrations Vol 1, Ciba 1977
PIERRAKOS, J.: Core Energetik.Synthesis 1987
REICH, Wilhelm: The Bioelectrical Investigation of Sexuality and Anxiety; Farrar, Straus & Giroux, NY 1982.
REICH, Wilhelm: The Discovery of the Orgone, Vol. 1: The Function of the Orgasm, Farrar, Straus & Giroux, NY 1967.
REICH, Wilhelm: The Discovery of the Orgone, Vol. 2: The Cancer Biopathy.
SCHIFFTER, R.: Neurologie des vegetativen Systems. Springer 1985
SIEGENTHALER, W.: Klinische Pathophysiologie. Thieme Stuttgart N.Y. 1979
SCHMIDT, R.F. und THEWS,G.: Physiologie des Menschen. Springer 1977
UEXKÜLL, Th. v.: Lehrbuch der Psychosom. Med.. Urban u. Schwarzenberg, 1981
van MONTFRANS, G.A., et al.: Brit. Med. J. 1990, 300, 1368
WOLF, S. und Wolf, H.G.: An Experimental Study of Man and his Stomach (1943,1947) in: Human Gastric Function, Oxford Univ. Press London 2.Aufl.
